این سند با عنوان گزارش نقض حق آموزش در ایران (۲۰۰۵ تا ۲۰۱۳) یک گزارش حقوق بشری مفصل است که توسط نهادهای دانشجویی تهیه شده و هدف اصلی آن مستندسازی و نشاندادن نقض سیستماتیک حق تحصیل در ایران است. این گزارش تلاش میکند نشان دهد که چگونه طی سالهای پس از انقلاب، بهویژه در بازه ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۳، تعداد زیادی از دانشجویان به دلایل سیاسی، عقیدتی، مذهبی یا اجتماعی از ادامه تحصیل محروم شدهاند و این موضوع بهصورت ساختاری و سازمانیافته رخ داده است.
در بخش اول، گزارش بهطور دقیق توضیح میدهد که کدام نهادهای رسمی حکومتی در این محرومیتها نقش دارند. از جمله این نهادها میتوان به سازمان سنجش، شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت علوم، وزارت اطلاعات، دستگاه قضایی و کمیتههای انضباطی دانشگاهها اشاره کرد. سند توضیح میدهد که این نهادها از طریق ابزارهایی مثل «ستارهدار کردن دانشجویان»، عدم صدور کارنامه، رد صلاحیتهای عقیدتی و سیاسی، یا احکام انضباطی و قضایی، عملاً مسیر ورود یا ادامه تحصیل را برای بسیاری از افراد مسدود کردهاند. حتی در برخی موارد، ادامه تحصیل به دریافت تأییدیه از نهادهای امنیتی مشروط شده است.
در بخش دوم، گزارش بهصورت جزئیتر به گروههایی از دانشجویان که هدف این محرومیتها قرار گرفتهاند میپردازد. این گروهها شامل دانشجویان «ستارهدار»، دانشجویان تعلیقی یا اخراجی، فعالان دانشجویی، اقلیتهای مذهبی (بهویژه بهاییان)، و همچنین زنان هستند. گزارش نشان میدهد که دانشجویان بهدلیل فعالیتهای سیاسی، عضویت در انجمنها، یا حتی باورهای مذهبی از دانشگاه اخراج شدهاند یا اجازه ثبتنام پیدا نکردهاند. همچنین به تبعیضهای جنسیتی اشاره میکند؛ مثل محدودیت در انتخاب رشتهها برای زنان یا اعمال سهمیهبندی جنسیتی در دانشگاهها.
در نهایت، این سند با ارائه آمار، اسناد، احکام قضایی و نمونههای واقعی (در ضمائم)، نتیجه میگیرد که این اقدامات نقض آشکار حقوق بشر و تعهدات بینالمللی ایران (مثل میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و اعلامیه جهانی حقوق بشر) است. گزارش تأکید میکند که حق آموزش باید بدون تبعیض برای همه فراهم باشد، اما در ایران این حق بهطور گسترده محدود شده است و از نهادهای بینالمللی میخواهد که این وضعیت را بررسی کرده و برای توقف این روند اقدام کنند.
Violation_Right_Education_Iran_2013_en(1)